Living on the edge..

Dat reizen risico’s met zich mee brengt, is voor mij een bekend fenomeen. Als oerhollandse, eigenwijze en uiterst nuchtere wereldreizigster, loopt dat in mijn optiek altijd wel (behoorlijk) los. Deze trip vertrek ik echter niet met stalen zenuwen. Na mijn vorige bliksembezoek aan Tanzania ben ik ernstig ziek terug gekomen en heb heel wat uurtjes mogen spenderen in een ziekenhuisbed van ‘t Radboudumc. Een medisch raadsel. Nog steeds! Een ding is zeker: een delegatie aan tropische wezentjes heeft flink huisgehouden in mijn lijf. Tja, reizen: living on the edge! It won’t stop me.

‘Cause this is Africa’ 

Het is zondagavond 21.00 als Marjolijn (kinderarts io/vriendin) en ik arriveren in het fijne en bloedmooie Sengerema. Van Oko, de ziekenhuischauffeur, mocht ik zelf de auto besturen over de zanderige hobbelwegen richting de binnenlanden van Tanzania. Met een ietwat gespannen Marjolijn op de achterbank en de rood ondergaande zon vervolgen we onze reis. Op z’n Afrikaans, want zo’n 5 km voor Sengerema krijgen we panne. Inmiddels is die eens zo prachtige zon verdwenen en is het pikkedonker buiten. Oko verdwijnt vervolgens op een piki (motor), en wij blijven enigszins verbluft achter in de pruttelende auto. Gelukkig komt hij niet veel later terug met een lading benzine, en komen we toch nog veilig bij het ziekenhuis aan. Ik drop m’n backpack op de grond en volg zeer spoedig de geuren en geluiden richting het ziekenhuis. Van meters afstand hoor ik de alarmen van de NICU rinkelen en mijn zintuigen staan direct op scherp! Ik word dan ook direct met mijn neus op de feiten gedrukt. Bij binnenkomst (na mijn 36 urige reis) is een ijverige verpleegkundige met man en macht een pasgeboren baby aan het beademen die thuis geboren is en een navelstrengbloeding heeft (bij gebrek aan een navelklem thuis). Ik laat haar in charge en ondersteun waar mogelijk door een tweede infuus te plaatsen, te vullen met bloed en uiteindelijk een paar minuten hartmassage toe te passen. Onder onze handen glijdt dit kindje echter toch weg, en verdere reanimatie mag helaas niet meer baten. Welkom terug in de Afrikaanse realiteit.

Sengerema:

De nacht in Sengerema begint vroeg en wordt weer steeds frisser. Pikkedonker, met alleen verlichting van duizenden sprankelende sterren waar ik zo dol op ben. Een hemels schouwspel mijlenver van ons vandaan. Ik wurm me in m’n slaapzak en ‘cocoon’ onder m’n veilige klamboe. Op de achtergrond hoor ik gejank van de straathonden en wat verre kreten die doorgaans door merg en been gaan. Komend uit het ziekenhuis, dat naast ons is gelegen. Langzaam zakken mijn ogen dicht en droom ik weg. Om 06.30 laat het goudgele zonnetje zich weer zien, en is het tijd voor een ijskoude douche. Zodra m’n blauwe OK-pak aan is, vormen zich weer kleine kristallen druppeltjes op mijn voorhoofd. Klaar voor weer een klamme, drukke werkdag!

Stralend en met een glimlach van oor tot oor bewandel ik de paden van het ‘doctor’s compound’ richting het naastgelegen ziekenhuis. Die paden waar ik zo intens van geniet, en die ik zo intens kan vervloeken. Ik geniet als ik het orkest van de fluitende vogels en het geluid van de grote oehoe in de bomen hoor. Ik vervloek ze als ik in het donker struikelend en onhandig naar het ziekenhuis moet rennen voor een spoedgeval. Stiekem angstig voor die ene zwarte slang, die ik toch echt met eigen ogen heb waargenomen. Intens gelukkig ben ik terug in Sengerema. I’m home! Ik logeer weer in m’n tweede thuis, bij Siobhan (gynaecoloog). De sfeer op ‘t compound is gezellig met Marjolijn, Siobhan, Celine (tropenarts io) en Hilde (tropenarts).

NICU:

Op het moment dat ik het ziekenhuis betreed (lees: binnen huppel), valt mijn oog als eerste op officiële wegwijzers met ‘NICU’ daarop. Met een brede glimlach vervolg ik mijn route naar de NICU, die de afgelopen tijd verder aan het ontwikkelen is. De NICU puilt letterlijk uit. Er liggen 18 baby’tjes, daar waar we gestart zijn met 6 NICU-plekken. Van heinde en verre komen vrouwen met hun pasgeboren spruit. Onlangs is de CPAP (vorm van ademhalingsondersteuning) geïntroduceerd, en vol trots krijg ik direct een presentatie van de verpleegkundigen en Dr. Caroline (arts op de NICU). In September werden 93 opnames geregistreerd, waarvan de voornaamste opnamereden wederom ‘asfyxie’ (zuurstoftekort) betreft. Verdere omstandigheden zijn echter minder dan ik gewend vas. We hebben grote tekorten aan maagsondes, infuuscanules, infuusvloeistoffen, antibiotica, voeding en overige essentiële middelen om onze baby’s mee in leven te houden. Met elkaar worden we steeds vindingrijker, en komen we altijd wel tot een passende oplossing.

Om een beeld te schetsen: op dinsdagochtend meldt een bezorgde moeder zich via de ‘eerste hulp’ met haar twee weken oude dochtertje. Zij wil al twee weken niet drinken, is niet gegroeid, hoest en proest en ademt niet goed. Zelf denkt moeder dat haar baby zich continu verslikt en wil graag raad en daad. Al snel denken we aan een onderbreking van de slokdarm (oesofagusatresie) en ik wil dit graag bevestigen. Daarvoor heb ik echter wel een maagsonde nodig, en zolang ik dit niet heb uitgesloten mag dit kindje niet eten, dus heeft het een infuus en vloeistoffen nodig. Hoofdverpleegkundige Anna fluistert dat er nog een kleine noodvoorraad met kleine, gele infusen aanwezig is (de laatste 10, dan zitten we volledig zonder). Maagsondes zijn er niet. Coassistent Martine en ik besluiten de markt op te gaan, op zoek naar sondes. Duka la dawa (drogist) in en uit. Geen maagsondes. Uiteindelijk bij onze laatste opties heeft de beste man toch nog 8 neonatale sondes onder het stof liggen. Voor hem een goede business, want hij kan ze aan ons voor een mooie prijs verkopen. Inmiddels zijn we twee uur verder, alvorens onze baby een maagsonde heeft. Deze blijkt inderdaad niet op te voeren, en de röntgenfoto bevestigd de ondiepe positie van de sonde en hiermee de diagnose. Anna en Caroline stellen, met een beetje Europese hulp, samen een beleid voor en zorgen voor correcte uitvoering hiervan. Ik ben trots op dit fantastische NICU-team.

Reanimatietraining:

Afgelopen jaar hebben we veel aandacht besteed aan de reanimatie van een pasgeboren, ‘natte’ baby. We hebben geoefend op speciaal daarvoor ontwikkelde poppen en veelal in de praktijk bij echte reanimaties. Dit verblijf ren ik gemiddeld twee a driemaal per dag hysterisch met ‘baby Anne’ onder mijn armen de NICU of verloskamers op. “Een op tijd geboren baby, in het vruchtwater gepoept, ademt niet, heeft geen hartslag”. Vervolgens leg ik baby Anne op de reanimatietafel en start de timer. In de Afrikaanse cultuur is deze manier van onderwijs anders dan ze gewend zijn. Lachend en vol ongeloof staren ze me aan. Als mijn gezicht strak in de plooi blijft, en ik gil dat “mijn baby dood gaat”, gaan ze toch serieus aan de slag. Hardop tellen we in het Swahili bij het openen van de longen. Deze training werpt z’n vruchten af. Vanmorgen werd ik gebeld voor assistentie op de verloskamers. Er was zojuist een echte baby geboren zonder ademhaling, volledig slap, blauw en nauwelijks waarneembare hartslag. Het topteam is zelf gestart met de reanimatie van deze nieuwe, jonge wereldbewoner. Een nieuwe dimensie, waarin ik een duidelijke stijgende trend zie!

Milo:

Bijna 1 jaar geleden kwam deze kleine jongen in ons leven (Iris). Op 03-12-2016 werd een klein, pasgeboren jongetje gehuld in gekleurde doeken op de NICU afgeleverd. Gevonden bij het vuilnis twee uur bij Sengerema vandaan. Inmiddels ogenschijnlijk gezond, fantastisch ontwikkelend en sinds mei woonachtig in een weeshuis in stad Mwanza. Vol gezonde zenuwen bezoeken Marjolijn en ik hem direct na aankomst. Nachten heb ik gedroomd over dit weerzien. Op het moment dat ik zijn naam roep, kijkt hij op, verschijnt een gulle lach op z’n bolle toet en kruipt hij in hoog tempo naar me toe. Hij trekt zich op aan mijn kleding en staat zowaar. Armpjes de lucht in, en een lange knuffel volgt. Hij geniet van alle aandacht die hij van ‘tante Kwaku’ en ‘mama Milou’ krijgt. Schoenen zijn er om op te eten, toch niet om aan te trekken? En aan stoere ‘beanies’ op z’n koppie doet meneer niet. Eigenwijs mannetje.. waar hij dat van heeft?

Mijn locatie Nijmegen, Gelderland, Netherlands.

5 reacties op “Living on the edge..

  1. Heerlijk om weer te lezen Milou! Door jouw verhalen kom ik nog eens ergens. Geniet van je tijd daar en kom gezond weer terug!

    X Sharon

  2. Miel! Weer een ontzettend mooi verhaal! Geniet van je tijd en kleine Milo! Tot snel!
    Kus Merel

  3. Ha Milou,

    Fantastisch om je verslag weer te lezen, volgens mij wordt je heen en weer geslingerd tussen Afrika en Nederland en ik vraag me, na weer zo’n verhaal, af waar je uiteindelijk je rust gaat vinden, alhoewel dat in jouw geval relatieve rust zal zijn

    • Sorry, er is wat tekst verloren gegaan:
      Geniet van je tijd op de NICU en je tijd met Milo (very cute!!) blijf gezond en kom goed terug! Lieve groet, Ellen (NICU Nijmegen)

Reacties zijn gesloten.