Dedicated to Milo

De afgelopen drie weken hebben in het Tanzaniaanse Sengerema in het teken gestaan van ‘Project NICU’. Het waren intensieve, leerzame en bovenal mooie weken. We hebben krachtige, kleine strijders bij mogen staan in hun proces op overleven, kennis en kunde uitgebreid bij lokale verpleegkundigen en mogen proeven van het echte Afrikaanse leven. Als kers op de taart zien we in een jaar tijd een voorlopige daling van babysterfte van 40%! Dit is de kracht van Project NICU. Ook afscheid stond centraal tijdens dit bezoek. Afscheid van het boegbeeld van Project NICU: een echte survivor, Milo Noah.

Donderdag 3 december 2015. De dag waarvan iedere seconde nog in mijn geheugen gegrift staat. Het begint te schemeren als vijf ‘barmhartige samaritanen’ jou in mijn armen leggen.Twijfelachtig open ik de gekleurde Afrikaanse doeken. Daar lig je dan. Milo Noah. Je donkere kijkers raken me recht in mijn hart. Je bent klein. Rood. Nat. Vies. In leven! Je bent gevonden tussen medisch afval op twee uur loopafstand van Sengerema.Te vroeg kwam jij ter wereld, net op tijd werd je gered. 

Wat moet jouw biologische moeder het ontzettend zwaar hebben gehad. Wat een tranen moet het hebben gekost om geen leven met jou te kunnen delen. Aan je verse navelstreng te zien, was je slechts enkele uren oud. Er zit een witte navelklem omheen, dus je bent in een lokaal ziekenhuis geboren. Net op tijd ben je op de NICU. Ik neem je mee naar het operatiecomplex, waar ik water op een vuurtje opwarm en je begin te baden. Je temperatuur moet stijgen! Verlossen van het vuil aan je tedere lijfje. Je krijgt een geel infuus in je rechter, droge handje. Antibiotica en suikerwater! Ik heb immers geen idee of je ooit al een beetje melk hebt kunnen drinken. De chaos in mijn hoofd begint. Baby’s in Afrika overleven immers op moedermelk. Import van kunstvoeding verloopt de afgelopen weken rampzalig. Het regent, de wegen vervagen en dit luxeproduct wordt niet aangevuld. Uiteindelijk wordt het verse koeienmelk, aangelengd met schoon water en suiker.

Afrikaanse glimlach

Er verschijnt een brede glimlach op de vriendelijke gezichten van het lokale ziekenhuispersoneel als ze ons weer samen door het ziekenhuis zien struinen. Ze noemen je ‘mtoto Milou’,de baby van Milou. Op dag drie wordt geëist dat ik je een naam geef, want ik moet je registeren. Vanuit Nederland wordt ‘Milo’ geopperd. Zo blijven we voor altijd verbonden. Symbolisch. Milou kubwa en Milo mdogo (respectievelijk: grote Milou en kleine Milo). Je gaat overal mee naartoe. Overal waar ik verschijn, roepen patiënten ‘honger daktari’. Ik word officieel gefeliciteerd met jouw komst. En terecht: jij mag er zijn. Je bent meer dan welkom op deze mooie wereld. Je wordt het boegbeeld van ‘Project NICU’ in Sengerema. Iedereen kent je bij naam. Je bent geliefd. Jij bent de reden waarom deze nieuwe afdeling nodig is. Jij leeft en bent nu gezond. Jij bent Milo Noah.

Weeshuis

In januari moet ik met pijn in mijn hart afscheid van je nemen. Ik voel me met jou verbonden, een navelstreng. Diep gewortelde liefde. De maanden die volgen word je meer dan liefdevol verzorgd door mama Iris van Wanrooy, dokter op de afdeling neonatologie. Als ook zij weer voet op Hollandse bodem zet, vliegen we vrijwel direct samen terug. Naar jou. We gaan gesprekken aan met een jurist en maatschappelijk werk om te kijken welke mogelijkheden er omtrent adoptie zijn. Geen. Met veel pijn in ons hart en lood in onze schoenen besluiten we dat een weeshuis de meest geschikte optie is. Je komt fantastisch goed terecht: Forever Angels in Mwanza. Geregeld vliegen we naar Tanzania, om je te komen bezoeken in het weeshuis. Bezoeken. Kippenvel ontstaat spontaan op mijn armen bij deze term. We ‘mogen’ slechts een uur per week bij je terecht, op zondagmiddag. Al onze rechten zijn, terecht, verdwenen. Dit is hard en moeilijk. Je reactie blijft, keer op keer, onbeschrijfelijk dierbaar. Je, inmiddels mollige, armpjes gaan in sneltreinvaart de lucht in. Je noemt ons, na 1,5 jaar, nog steeds ‘mama’. Verzorgsters moeten je van ons aftrekken als we gaan. Pijnlijk, maar ook mooi.

Adoptie

Een week voor je tweede verjaardag word je geadopteerd. Je krijgt een grote broer van 6 en een liefdevolle, Tanzaniaanse mama met wie je in Dar es Salaam gaat wonen. Op 24 uur na kan ik je niet meer in mijn armen sluiten. Kunnen we geen echt afscheid nemen. Gaan wij voor altijd uit elkaar. Gaat de navelstreng door. Ga jij nooit weten wie ik ben. Ben jij wel een belangrijk persoon in mijn leven. Met je zwarte kroeskrullen. Met je lange, donkere vingertjes. Met je guitige koppie. Met je donkere kijkers. Met je lieve stemmetje. Met je enorme persoonlijkheid. Voor mij ben je een begrip. Een identiteit. Je hebt een grote plek in mijn hart ingenomen. Jij mag mij misschien nooit kennen, vergeten doe ik jou nooit! Nakupenda sana, ik hou een heleboel van jou.

” Neverland is home to lost boys like me
And lost boys like me are free” – Ruth B, Lost boy

Deze blog is gepubliceerd door www.nieuwsuitnijmegen.nl. Rechten voor deze blog liggen bij Nieuws uit Nijmegen en Milou van Ingen. 

Milo 1 dag oud

Milo 1 dag oud

13178528_10154114664694898_8971333462767836294_n

Milo Noah

 

 

Gloeiend van trots!

Acht maanden terug in de tijd. April 2017. In de houten huisjes op de NICU liggen buurvrouw Yillian en buurman Norbert. Yillian is zo’n 4 maanden te vroeg geboren, en weegt slechts 500 gram. Buurman Norbert, helft van een tweeling, is zo’n 3 maanden te vroeg geboren, en weegt iets meer dan 700 gram. Zijn broertje overleed tijdens de traumatische bevalling. Norbert werd kortdurend gereanimeerd, maar greep het leven aan. Norbert met z’n blauwe muts. Yillian met haar gele muts. Hun dappere moeders worden dikke vriendinnen, en verblijven maanden samen op de NICU. Beschermengels voor hun kwetsbare kroost. Team NICU vecht hard voor deze twee dappere strijders, en met resultaat..

8 maanden later

1 december 2017. Luid gekraai, glimmende kraaloogjes en een brede glimlach vullen de NICU. De relatief kleine, benauwde ruimte vult zich met liefde en ontlading. Yillian, nu ongecorrigeerd 9 maanden oud, is een prachtige, spekkige baby van 7 kilogram. Zwarte krulletjes vullen haar volle bolletje. Enigszins verschrikt staart ze de onbekende ‘wazungu’, blanken, aan. Een gulle lach schenkt ze alleen aan haar vertrouwde moeder. Norbert, nu ongecorrigeerd 8 maanden oud, is een lolbroek. Zijn guitige koppie kijkt speels in de rondte. Schaterlachend pak ik hem van zijn moeder aan. Gefocussed op mijn blonde lokken vermaakt hij zich opperbest. Wanneer Yillian iets meer gewend is, komt ook zij op schoot. Aandachtig tasten ze elkaar af. Grote ogen staren vragend naar m’n witte huid. Het ijs is gebroken als ik gekke geluidjes begin te produceren met m’n mond. Een ware fotoshoot volgt. Als de modelletjes in de dop het ziekenhuis weer verlaten, gloei ik van trots. Dit is waar we het allemaal voor doen! 8 maanden geleden hing het leven van deze kwetsbare kindjes nog aan een zijde draadje. Inmiddels zijn het spekkige baby’s die genieten van het leven! Twee jaar geleden ondenkbaar. Geen afdeling voor zieke baby’s. Enkel een aanrecht, survival of the fittest.

Drukke NICU

In het weekend vond een ware babyboom plaats. Op jaarbasis worden gemiddeld 11.000 baby’s geboren in het drukke missieziekenhuis (lees: gemiddeld 20 per dag). De NICU is volledig opgevuld met gezellige, felgekleurde Afrikaanse doeken. Als je goed kijkt, ligt in de meeste van deze doeken een piepklein baby’tje. Vaak piekt er net een gekleurd mutsje boven de doeken uit. Meerdere ukkies liggen samen lekker knus in een couveuse. Zuurstofapparaten draaien overuren en ronken hard over de afdeling. De generator verricht hard werk om de NICU te kunnen laten functioneren. Circa eenmaal per uur is het donker, want dan trekt ook de generator het niet meer. Nauwkeurig monitoren we dan de kwetsbare kindjes die zuurstoftherapie krijgen. Geen stroom betekent namelijk ook: geen zuurstoftoediening.

Afrikaanse mama’s

Tanzaniaanse klederdracht omvat veelal kleurrijke doeken met drukke patronen. Alle kleuren van de regenboog zijn verwerkt. Van deze doeken worden veelal imposante, wijde jurken gemaakt met plofschoudertjes als waar pronkstuk. Ook een passend stukje stof als hoofddeksel mag niet ontbreken. Om maximaal te integreren hebben Marije en ik een traditionele Tanzaniaanse jurk laten ontwerpen. Een eerste passessie leverde een hoop hilariteit op. In stijl scharrelden we over de lokale markt, en werden we van alle kanten overvallen met complimenten. We verplaatsten ons vervolgens naar het ziekenhuis, om de mama’s te verrassen met onze nieuwe look. Om de ervaring helemaal compleet te maken, werden twee pasgeboren baby’tjes op onze rug gebonden, die vervolgens vredig in slaap vielen. Een mooie, vertrouwde manier om je baby dichtbij je te dragen.

Onderwijs op maat

Ik struin structureel met een ‘reanimatiepop’ onder mijn armen door het ziekenhuis. Te pas en te onpas ‘beval’ ik, en wordt een beroep gedaan op kennis en kunde van de verpleegkundigen. Afgelopen week lag ik met mijn benen in de stijgbeugels op een bed in de verloskamers. Dit zijn overigens drie grote ruimtes, waarin meerdere bedden staan. Afgeschermd met slechts een blauw gordijntje is privacy ver te zoeken. Een pop moet tijdens deze trainingen geregeld plaatsmaken voor een echt baby’tje, dat slecht ter wereld komt. Afgelopen training werden onze verpleegkundigen blootgesteld aan drie echte reanimaties. Trots tonen zij wat ze in hun mars hebben. Er zijn nog een boel hobbels op de weg, letterlijk en figuurlijk, maar een mooie basis ligt er. Op naar verdere verbetering van het huidige niveau!

Deze blog is gepubliceerd door www.nieuwsuitnijmegen.nl. Rechten voor deze blog liggen bij Nieuws uit Nijmegen en Milou van Ingen. Foto’s zijn geplaatst met verkregen toestemming door ouders. Informed Consent is getekend.

Yillian en Norbert, december 2017

Yillian en Norbert, december 2017

Pretletter Norbert

Pretletter Norbert

Yillian 1 maand oud

Yillian 1 maand oud, april 2017

Norbert 1 dag oud, april 2017

Norbert 1 dag oud, april 2017   

 

 

 

Geen water, geen stroom, geen probleem!

Zaterdag 25-11-2017. Om 04.45 loeit de wekker door m’n donkere appartement. Ik geniet nog even van de oorverdovende stilte. Ik staar naar buiten en zie een dun laagje ijs glinsteren op de voorruit van mijn auto. Een leeg gevoel maakt snel plaats voor zich ontpoppende vlinders. Het is helder buiten, sterren staan hoog aan de hemel. Over meer dan 7000 kilometer gaan we naar dertig graden temperatuurverschil. Van droge kou, naar vochtige warmte . Van herfst naar zomer. Van een geavanceerde Intensive Care voor zieke baby’s, terug naar de basis. Van Nederland naar Tanzania.

Karibu (welkom)

Na een reis van circa 30 uur arriveren we in het nabij Sengerema gelegen Mwanza. We betreden de krakkemikkige doch functionele veerboot. Ondertussen vliegen de aanbiedingen ons om de oren. Van droge vissenkop tot nekversieringen van geel/goud plastic. De toeter loeit, de boot is vol genoeg om de overtocht over het Victoriameer te kunnen maken. Het meer oogt sereen. Het wemelt er echter van de krokodillen. Een zacht briesje maakt het zeer aangenaam. Het regenseizoen is aangebroken, dus de weg naar Sengerema is deels weggevaagd. We manoevreren ons over de hobbelige zandweg en moeten af en toe met een aanloop het diepe water door. Na 1,5 uur komt ons vertrouwde Sengerema in zicht. Mijn hartslag neemt toe, ogen beginnen te glinsteren en buik vult zich met fijne kriebels. Welkom thuis!

Hospitali (ziekenhuis)

De eerste treden in dit grote districtsziekenhuis voelen magisch. Dit is de plek waar ik in Nederland dagelijks over droom. Een inmiddels vertrouwde wereld. Een die haaks op ‘mijn wereld’ in Nederland staat. De wegwijzers waarop ‘NICU’ aangegeven staat, pronken aan het plafond van het verder open ziekenhuis. Als vanzelf word ik naar ‘onze trots’ getrokken. Magnetisch. Bij binnenkomst wordt mijn aandacht direct getrokken door Luci. Zojuist zo’n 3 maanden te vroeg geboren. Grote kijkers en een rood, doorzichtig huidje. Amper het gewicht van een pakje suiker. Een actieve dame, die in haar veilige ‘huisje’ op de NICU ligt. In haar arm, ter grootte van een luciferstokje, zit een geel infuus, waarover ze antibiotica en extra suikers krijgt. Optimale zorg voor deze premature dame, in een suboptimale setting.

Siku jangu (mijn dag)

Flexibiliteit is een kerneigenschap die je moet bezitten in Sengerema. We blijken tijdens werkzaamheden essentieel materiaal te missen op de NICU. In plakkerig operatiepak en met veel te grote witte jas springen we achterop een piki piki, motor, en laten ons door de groene, zanderige heuvels naar het nabijgelegen centrum rijden. Na het bij elkaar scharrelen van het gewenste materiaal, struinen we vervolgens over de markt, op weg terug naar het ziekenhuis. Al stof happend worden we ingehaald door de ambulance van het ziekenhuis- en worden we in stijl door dit imposante voertuig afgezet op onze afdeling. Tatu, tatu…

Traditional healer (medicijnman)

We betreden met een horde verpleegkundigen vervolgens de afdeling. Onze blik valt op een mannetje van ruim twee weken oud. Hij moet erg hard werken om zijn ademhaling te handhaven en vecht voor z’n leven. Zijn donkere kijkers passen prachtig bij de bos krullen op z’n bolletje. De verpleegkundigen herkennen adequaat ‘alarmsymptomen’. Samen pluizen we uit dat de moeder met haar pasgeboren kroost naar een lokale medicijnman is gegaan. De kleine heeft lokale kruiden gehad- in een poging hem te genezen van zijn vermoedelijke longontsteking. Inventief stelt het team een beleid voor- en gaat over tot uitvoering. De tijd zal uitwijzen of dit voldoende is- en gaat aanslaan.

Hamna maji, hanna power, hanna shida (geen water, geen stroom, geen probleem)

De generator in het grote districtsziekenhuis maakt ondertussen overuren. Er klinkt luid gebrom door het ziekenhuis. Heel Tanzania zit zonder stroom. Stroom, die essentieel is om de NICU te laten functioneren. Wereldnieuws dat ook de Nederlandse pers bereikt heeft. Een fenomeen dat in Sengerema niet ongebruikelijk is. Sinds onze aankomst zitten we grotendeels zonder stroom- en stromend water.

Ondanks het vele leed dat onze ogen te verduren krijgen, overheerst de overweldigende brede glimlach en hartelijke warmte- en liefde van de bevolking in Sengerema. Kinderen spelen stralend met een lege fles op straat. Alle voorbijgangers groeten meer dan vriendelijk. Tanzania: je bent mooi, warm en liefdevol!

Deze blog is gepubliceerd door www.nieuwsuitnijmegen.nl. Rechten voor deze blog liggen bij Nieuws uit Nijmegen en Milou van Ingen. Foto’s zijn geplaatst met verkregen toestemming door ouders. Informed Consent is getekend.

Luci

Kulwa, Norbert en Yilian

logosite3

De enorme droogte in Afrika teistert ook Tanzania. Officieel is het regenseizoen reeds aangebroken. De wolken doen hun best dreigend over te komen, en de donkere hemel vult zich geregeld met heldere bliksemschitsen. De zo gewenste druppels water blijven echter uit. Dit resulteert in uitblijvende oogst- dus in minder voedsel. Doordeweeks loopt onze mama voor ons naar een put. Daaruit haalt zij ‘schoon’ water, waarmee we ons kunnen wassen, en wat we kunnen uitkoken voor thee. Ook de stroomvoorziening heeft er geregeld moeite mee. Gelukkig kan ik intens genieten van de donkere sterrenhemel met een schouwspel van onweer! Hopelijk laten de moessons niet meer te lang op zich wachten, en maakt de droogte plaats voor groene velden vol oogst! 

Kulwa

De kleinste survivor op de NICU tot nu toe. Op haar lichtst woog ze slechts 480 gram. Ze past makkelijk in mijn hand, en klemt haar kleine handje graag om m’n vinger. Haar moeder heeft ernstige zwangerschapsvergiftiging, en ligt al weken op de Intensive Care. Samen met haar oma proberen we Kulwa zo goed mogelijk te laten overleven en groeien. Elke twee uur sabbelt ze als een jong poesje wat melk uit een cupje. Na 3 slokken sluiten haar grote kijkers meestal, en geven we de rest via een slangetje direct in haar maagje. Het groeien gaat echter zeer gestaag, omdat moeder te ziek is om moedermelk te geven. Kleine Kulwa ligt hele dagen met roze muts en sokken in een huis-tuin-keuken nestje gemaakt van doeken in de couveuse. Groeien en klaarstomen voor de harde buitenwereld. Af en toe halen we haar eruit, en leggen we d’r huid op huid. Dit contact is ontzettend belangrijk. De kleine dame is dan ook erg gul in lieve glimlachjes (lachstuipjes) op dergelijke momenten (zie onderstaande foto).

Norbert

Mijn telefoon rinkelt. De verloskamers, of ik met spoed naar de resuscitatiekamer wil komen. Bij aankomst treft ik twee kleine mannetjes. Moeder was hard aan het werk, en onverwacht startte de bevalling. Jongetje één, Norbert, kan zelf ademhalen maar is aan het vechten. Zijn broertje heeft het een stuk zwaarder. Hij is blauw, ademt niet en z’n hartje komt maar traag op gang. Ik moedig de verpleegkundige aan de beademingen voort te zetten. Samen tellen we hardop en controleren of zijn borstkasje omhoog komt. Dit is het geval, en ook de hartslag wordt iets sneller. Trots gaat de verpleegkundige door. De kleur blijft echter blauw, en het mannetje toont spontaan weinig tekenen van leven. Grote broer Norbert grijpt het leven aan, en kan naar de NICU worden overgeplaatst om te starten met ademhalingsondersteuning. Na 20 minuten ademt zijn broertje nog steeds niet zelfstandig, en besluit ik hem in mijn armen te nemen en een rondje te gaan lopen. Ik zing zachtjes ‘in de Maneschijn’ en leg hem nog even naast zijn broertje Norbert. Daar slaapt hij rustig in. Moeder is verdrietig, maar intens trots op Norbert en stort al haar hoop op hem. Inmiddels zijn we twee weken verder, en Norbert doet het fantastisch. Zijn favoriete plek is veilig op de borst van z’n moeder. Hij kan zonder ondersteuning ademen, en is tevreden.

Yilian

Yilian is een pittige tante die 7 maart geboren werd met een gewicht van krap 500 gram. Haar hoofdje, niet veel groter dan een tennisbal, is bedekt met donkere, zachte donshaartjes. Om haar niet teveel te laten afkoelen draagt ze een gele gehaakte muts met bijpassende sokken met grote strik. De eerste weken heeft Yilian doorgebracht in een kleurrijk ingerichte couveuse vol kitenge’s. Moeder verliest haar geen seconde uit het oog, want af en toe stopt ze met ademen en heeft ze wat hulp nodig. Inmiddels zijn we ruim een maand en 400 gram verder. Elke ochtend tijdens de visite neem ik haar eventjes op schoot. Haar grote kijkers hebben me in zijn macht. Ze vecht als een kleine leeuwin en ik stel me haar voor in de toekomst: een krachtige Afrikaanse vrouw!

NICU

De NICU blijft een soort magnetische werking op me houden. Op het moment dat ik in de buurt van mijn favoriete afdeling kom, versnel ik automatisch. Gedreven om te vechten voor deze afdeling met de meest kwetsbare patiënten van het ziekenhuis. De NICU heeft een goed eerste jaar gedraaid, met maar liefs 998 opnames! Iris en Sophie hebben bedacht om de couveuses een Afrikaanse tint te geven. De sleeves zijn inmiddels van steriel wit, ingewisseld voor kleurrijke kitenge’s. De NICU in het Noorden van Tanzania valt op. We krijgen bezoekjes van kinderartsen vanuit andere centra (van grotere ziekenhuizen), die van ons willen leren. We hebben de afgelopen weken veel teaching on the job gedaan, en klassikale onderwijsmomenten gegeven. Immers: infusen leren prikken op sinaasappels blijft leuk- en een uitdaging!

Adequate reanimatie van pasgeborenen is onder andere beter mogelijk door het ingezamelde materiaal van o.a. de afdeling neonatologie van het Radboudumc te Nijmegen en de kindergeneeskunde van het Diakonessen Ziekenhuis te Utrecht. Daarnaast speciale dank aan heel hakend Nederland voor de enorme hoeveelheid mutsjes en sokken. Wellicht boeiend nieuw televisieprogramma: ‘Heel Holland haakt’.

Mijn locatie Nijmegen, Gelderland, Netherlands.